کار عملی : گزارش از یک خبر گزاری فعال

-         گزارش تهیه شده از خبرگزاری فارس در مرکز زنجان است که یکی از خبرگزاریهای فعال در سطح کشور است.با حضور در دفتر این خبرگزاری در شهر زنجان از نزدیک با فعالیت این خبرگزاری آشنا شدم. تنظیم گزارش بر پایه دیده ها و شنیده ها و تحلیل شخصی اینجانب می باشد.

 

در سطح کشور خبرگزاری های مختلفی در حال انجام کار خبر رسانی هستند و هر کدام با توجه به خط مش خبری خود مشغول اطلاع رسانی و انجام وظیفه میباشند.

خبرگزاری فارس به نسبت خبرگزاریهایی مانند ایرنا و ایسنا که دفترشان در استان زنجان نیز است،خبرگزاری جوان تری است . از سال 81 پا بر عرصه خبر گذاشته و بعد از چند سال دفترش در زنجان نیز تاسیس شده است.

 

انسان معمولا از هر چیزی یک تصوی در ذهنش دارد و بعد از آنکه آن را با چشمان خود  میبیند بیشتر برایش ملموس و روشن می شود و ممکن است تصویر موجود دچار تغییر شود.تصور من هم از یک خبرگزاری با آنچه در مقابل دیدگانم بود تفاوت داشت.آنچه که در مورد تعداد افراد و نوع فضایی که در ذهنم بود و آنچه که میدیدم تفاوت فاهشی وجود داشت و آنرا به گونه ای در آنجا نیز بیان کردم و با جواب " با کمترین امکانات میشود بهترین عملکرد را داشت" مواجه شدم و کمی به عقبه این خبرگزاری اندیشیدم و حرف آقای رسولی را تایید کردم اما این تایید برای او بود و نه تحلیل شخصی خودم که نظرم اینگونه نیست.قبل از شرح هر چیزی اعم از افراد و محیط و اتفاقات تاکید بر این نکته برایم ضروری به نظر میرسد.که چرا نمی توانیم راحت سخنمان را بگوییم و راحت صحبت کنیم تا در همه چیز صرفه جویی شود. این دیدار و این گفتگو که بهانه اش کار برای این خبرگزاری بود.پر از تناقضات تلخ بود . تناقض هایی که از هیچ، آفریده شدند.که میشد با کمی صداقت و صراحت آنها را نیافرید و موجبات کم اعتباری و کم اعتمادی ها نشد.

 

آقای رسولی مسئول و سرپرست این خبرگزاری است و در کنارشان خانمی نشسته اند به نام خانم نجفی که توسط سرپرست  خود فردی کار کشته یادشدند.کس دیگری نیست تا معرفی کنم و منظورم از تصویر قبل از روبرو شدن با خبرگزاری که در ابتدای صحبت هایم همین بود.با آقای رسولی و خانم نجفی احوال پرسی کردیم و.در مورد خبر و اطلاع رسانی و رسانه و حتی خود خبرگزاری فارس سخن راندیم.ایشان ابتدای صحبتشان گفتند:آیا تجربه ای در عرصه خبر دارید؟که من پاسخ دادم نخیر و به غیر از این کلاسی که در حال برگزاری است هیچ پیش زمینه ذهنی ندارم.ایشان یک گفتگوی تلفنی ظبط شده با کاغذ و خودکار برایم آورد و گفت برایش این گفتگو را تنظیم کنم.از او پرسیدم که در غالب مصاحبه؟گفتند بله!!بعد از تنظیم مصاحبه ایشان گفتند نه در غالب خبر میخواستم.دو خبر برایشان تنظیم کردم و دادم.

در مورد تنظیم خبر صحبت کردیم و یک گفتگوی دو طرفه که در بین این گفتگو ها متوجه شدم تجربه بدون تئوری معنی ندارد و علم لازم در هر کاری پشتوانه محکمی است که هر کسی نمی تواند ادعای داشتن آن را بکند.از هر دری سخن گفتیم و از نحوه فعالیت این خبر گزاری. رسولی خبرهای تنظیمی توسط خبرنگاران را بعد از دریافت میخواند و با تایید او به مرکز فرستاده میشد و آنها نیز بعد از بررسی آن را در سایت قرار می دادند.نحوه کار با اینترنت آقای رسولی هم برای خود داستانی داشت.وب پیجهای بسیار زیادی که با آی ای باز شده بود برایم جالب بود.البته نکات جالب در این خبرگزاری کم نبود.یکی از این نکات در مورد اخبار بود که در دفتر تنظیم میشد و بر روی سایت قرار می گرفت .تمامی اخبار با یک سبک و غالب و کاملا یکنواخت بود و بدون حتی کوچکترین خلاقیتی.به گونه ای که تمامی تیتر ها نقل وقول بود و رو تیتر و تیتر اصلی داشت و بیش از 90 درصد اخبار تیتر با لیدش کاملا مشابه بود.نکته جالبتر این بود که ایشان(رسولی)اصول و چهارچوب تنظیم خبر در این خبرگزاری را اینگونه عنوان کرد و گفت باید خبر حتما به این شکل تنظیم شود و هیچ غالب و تئوری منطقی از هیچ کتاب و صاحب نظری را مورد تایید قرار نمیداد.این مسائل بیشتر انسان را دچار ناامیدی میکرد و در موقعی این ناامیدی تشدید میشد که ایشان تئوریهای موجود در مورد خبر نویسی خیلی قابل تاکید و ارزش نمیدانست و اگر میدانست صرفا در ظاهر با ادای چند کلمه بود اما صحبت هایشان کاملا ماهیت ذهنیتشان را مشخص میکرد.در همین بین بود که همکارشان خانم نجفی از من سوال کرد: شما با چه هدفی می خواهید خبرنگار شوید و رسالت یک خبرنگار از نظر شما چیست؟

سوالشان برایم غیر عادی و یا سخت نبود حتی اگر قرار بود واقعیت نهفته در ذهنم را بازگو نکنم برای توجیح سوال  می توانستم به خوبی جوابشان را بدهم.بعد از جوابم مورد تایید خانم نجفی قرار گرفتم و یکی از نکات جالب دیگر هم بر خلاف تصوراتم رقم خورد آن اینکه چه عجب که بالعخره فردی پیدا شد که رسالتش را مردم عنوان کرده است. از عکس العمل های آنان احساس عجیبی داشتم. خانم نجفی انسان پاکی به نظر میرسید که صداقت در چهره و گفتارش نمیان بود.بماند که نمیتوان قضاوت قطعی کرد. اما مطلبی که میتوان برای آقای رسولی نوشت عدم صراحت در گفتار و متزلزل بودن عقایدش بود که در مدتی که در آنجا بودم کاملا برایم روشن بود. آنها حتی از صراحت من هم حیرت کرده بود. نمی دانم چطور میتوان خبرنگار با تجربه ای بود و اینقدر در به کار بردن واژه ها دچار مشکل بود و قدرت تفسیر سخنان آشکار و روشن را هم نداشتند و ادعای عدم صراحت و شفافیت سخنان مقابل را مطرح کرد و بر فرد قابل خورده گرفت. در هر حال این خبر گزاری هم خبر گزاری هست که از نظر اینجانب با امکانات محدودی که در اختیار دارد به قول مسوئولش بهترین کیفیت را داشت و میتواند داشته باشد اما محتوای تنظیم خبر های این خبر گزاری با توجه به مشاهداتم دارای قدرت بالایی نیست و از اصول و قواعد خاصی پیروی نمیکند و تمامی تیتر ها و لیدهایش به راحتی قابل پیش بینی است و در لید هیچ اطلاعات تکمیلی به خواننده داده نمی شود و این در حالی است که مسئول دفتر اساسا لید را با پاراگراف اول خبر جدا میدانند و تفسیر متفاوتی از آنها دارد که بر تعجب و حیرت من میافزاید. و حتی خبری که در مورد آقای رویانیان در زنجان به خاطر سفرشان داشتند وقتی در اول صفحه خبرگزاری قرار میگیرد آنرا قدرت تنظیم خبر خود میدانند و اصولا فراموش میکنند که خبر در برگیری ملی دارد. با تذکر ما هم باز دنبال مطلبی در دفاع از سخنان خود میگردند. نمیدانم بالعخره شاید تجربه چیز خاصی است که چون ما نداریم بهتر است نه چیزی بگوییم و نه قضاوتی بکنیم. اکر خبر گزاری مانند عصر ایران و الف یا تابناک را در نظر بگیریم شاید نتوان اصلا نمره خوبی به این خبرگزاری داد هرچند خبرگزاریهای یاد شده دارای شرایط خاص خود هستند اما به مراتب قوی تر هستند حتی قیاس فارس با ایرنا و ایسنا هم این خبرگزاری را میتواند در معرض سقوط قرار دهد .